علیرضا نوین، سکاندار سال‌ های توسعه تبریز

علی عباسی ، آی نیوز–  شاید مهمترین قسمت فعالیت های مدیریتی نوین در شهرداری تبریز روی داده باشد. انتخاب علیرضا نوین به عنوان شهردار تبریز در دی‌ماه ۱۳۸۴، برآمده از تعاملات پیچیده و حساس شورای اسلامی شهر دوره دوم بود. در آن مقطع زمانی اعضای شورا به دنبال فردی بودند که علاوه بر سوابق اجرایی قوی در نهادهای حاکمیتی، توانایی مدیریت پروژه‌های بزرگ زیرساختی و جسارت تغییر در ساختار اداری شهرداری را داشته باشد. علیرضا نوین، سکاندار سال‌ 

اگرچه نوین توسط شورای دوم برگزیده شد، اما بخش اعظم و حساس دوران مدیریت او با شورای دوره سوم گره خورد که نقطه عطفی در تاریخ بلدیه تبریز محسوب می‌شود. به دلیل مصوبه قانونی مبنی بر تجمیع انتخابات و تغییر در تقویم انتخاباتی کشور، عمر شورای سوم به حدود ۶ سال افزایش یافت. این طولانی شدن غیرمنتظره دوره شورا، به نوین فرصت داد تا پروژه‌های بلندمدتی را که معمولاً در دوره‌های کوتاه چهارساله ابتر می‌مانند، به سرانجام برساند. وی با مدیریت هوشمندانه روابط خود با طیف‌های مختلف سیاسی داخل شورا، توانست اعتماد مجدد اکثریت اعضا را برای سال‌های متمادی حفظ کند.

این تداوم حمایت بی‌سابقه شورایی، به یکی از ارکان اصلی ثبات مدیریتی او در طول ۸ سال (از ۱۳۸۴ تا ۱۳۹۲) تبدیل شد و رکورد طولانی‌ترین دوره شهرداری تبریز در دوران پیش و پس از انقلاب را به نام او ثبت کرد. این ثبات قدم به شهرداری اجازه داد تا فارغ از تلاطم‌های سیاسی، بر اجرای کلان‌پروژه‌هایی ساماندهی و نظیر لایه‌روبی مهران‌رود، احداث تفرجگاه عون‌بن‌علی و گسترش شبکه بزرگراهی، مسیرگشایی های متعدد، جذب سرمایه گذاری،توسعه پارک ها و فضای سبز مدرن، ایجاد مسیر بی آرتی و تله کابین و… تمرکز کند. با این حال، همین طولانی شدن دوران صدارت، چالش‌هایی را نیز در پی داشت و نقد مخالفان را در زمینه‌هایی چون تمرکزگرایی و اولویت‌بندی هزینه‌کردها برانگیخت که بخشی از تاریخچه پرفراز و نشیب مدیریت شهری تبریز در دهه هشتاد است.
دوران مدیریت، بودجه و عملکرد عمرانی

دوران هشت ساله مدیریت نوین، به عنوان عصر «نهضت عمرانی» در تبریز شناخته می‌شود. در این دوره، بودجه شهرداری تبریز شاهد جهش‌های قابل توجهی بود که بخش بزرگی از آن صرف پروژه‌های زیربنایی شد. او با رویکردی جسورانه، نزدیک به ۲۰ تقاطع غیرهمسطح (روگذر و زیرگذر) را در نقاط پر ترافیک شهر احداث کرد تا گره‌های کور ترافیکی تبریز گشوده شود.

در حوزه حمل و نقل عمومی، راه اندازی خط اول اتوبوس‌های تندرو (BRT) از غربی‌ترین تا شرقی‌ترین نقطه شهر (راه آهن تا نمایشگاه) یکی از ماندگارترین اقدامات اوست. همچنین در این دوره، عملیات اجرایی متروی تبریز با خرید دستگاه‌های حفار TBM شتاب گرفت و فازهای اولیه خط یک به مرحله بهره‌برداری نزدیک شد. مدیریت او بر پایه جذب سرمایه‌گذاری‌های داخلی و خارجی برای پیشبرد پروژه‌های مشارکتی استوار بود.

در بخش خدمات شهری و فضای سبز، نوین توانست سرانه فضای سبز تبریز را تقریباً دو برابر کند. احداث پارک‌های بزرگی همچون عباس‌میرزا، آرپادره‌سی و توسعه تفرجگاه عینالی، چهره زیست‌محیطی تبریز را تغییر داد. در کنار این موارد، احیای هویت تاریخی شهر با بازسازی دروازه‌های قدیمی و نورپردازی بناهای شاخص، نشان از توجه او به پیوست‌های فرهنگی در کنار کارهای سخت‌افزاری داشت.

وضعیت دولت وقت و استانداران

دوره مدیریتی علیرضا نوین همزمان با دولت‌های نهم و دهم به ریاست محمود احمدی‌نژاد بود. در این مقطع، سیاست‌های دولت بر پایه سفرهای استانی و تزریق بودجه‌های عمرانی به پروژه‌های زودبازده و کلان قرار داشت. فضای عمومی کشور تحت تأثیر شعارهای عدالت‌محوری و توسعه زیرساخت‌های مناطق محروم بود که این فضا، فرصت‌های بودجه‌ای خاصی را برای شهرداری‌های کلان‌شهرها فراهم می‌کرد.

ارتباط شهرداری تبریز با دولت وقت، اگرچه در مقاطعی با چالش‌های تخصصی همراه بود، اما به دلیل سوابق انقلابی و اجرایی نوین، همکاری‌های خوبی در مسیر جذب اعتبارات دولتی صورت می‌گرفت. دولت در این دوره تلاش داشت تا با تقویت زیرساخت‌های ریلی و جاده‌ای در مراکز استان‌ها، کارنامه موفقی از خود به جای بگذارد که تبریز نیز از این قاعده مستثنی نبود.

در طول این ۸ سال، نوین با دو استاندار کلیدی در آذربایجان شرقی همکاری داشت: ابتدا محمدرضا معمارزاده و سپس احمد علیرضا بیگی. تعامل نوین با این استانداران، به ویژه در دوره علیرضا بیگی که طولانی‌ترین دوره استانداری آن مقطع بود، نقش مهمی در پیشبرد پروژه‌های ملی شهر تبریز داشت. همراهی مدیریت ارشد استان با شهرداری، باعث شد تا بسیاری از پروژه‌های بزرگ مانند بزرگراه‌های کمربندی با سرعت بیشتری پیش بروند.

حضور استانداران مقتدر در این دوره، اگرچه گاهی با اختلاف نظرهای مدیریتی در نحوه اجرای پروژه‌ها همراه بود، اما در مجموع فضایی رقابتی برای توسعه تبریز ایجاد کرد. این تعاملات دوجانبه میان ساختمان میدان ساعت (شهرداری) و کاخ استانداری، تبریز را به یکی از کارگاه‌های عمرانی بزرگ کشور در آن سال‌ها تبدیل کرده بود.

پایان دوران شهرداری

پایان دوران مدیریت علیرضا نوین در شهریور ۱۳۹۲ و همزمان با آغاز به کار دوره چهارم شورای اسلامی شهر تبریز رقم خورد. با تغییر ترکیب شورا و پایان عمر قانونی شورای سوم که به شکلی استثنایی طولانی شده بود، فضای سیاسی و مدیریتی شهر به سمت تغییر وزش کرد. نوین پس از نزدیک به هشت سال، مسند قدرت را به جانشین خود سپرد تا طولانی‌ترین دوران شهرداری تبریز به پایان برسد.

خداحافظی او از شهرداری با کارنامه‌ای پر از پروژه‌های نیمه‌تمام و تمام شده همراه بود. مراسم تودیع او به عنوان پایانی بر یک دهه ثبات مدیریتی نگریسته شد که طی آن تبریز به سمت توسعه و شهر مدرن‌تر حرکت کرده بود. او در حالی شهرداری را ترک کرد که نامش به عنوان «شهردارِ سازندگی تبریز» در حافظه تاریخی این شهر ثبت شده بود.

نمایندگی مجلس شورای اسلامی

علیرضا نوین پس از چند سال دوری از مناصب اجرایی ارشد، در انتخابات دوره دوازدهم مجلس شورای اسلامی (۱۴۰۲-۱۴۰۳) وارد عرصه شد. او با تکیه بر محبوبیت ناشی از سوابق عمرانی‌اش در تبریز، توانست در دور دوم انتخابات با کسب آرای لازم، به عنوان نماینده مردم تبریز، آذرشهر و اسکو راهی بهارستان شود.

او  در مجلس دوازدهم، عضویت در کمیسیون عمران ، همچنین نوین به عنوان رئیس مجمع نمایندگان استان آذربایجان شرقی انتخاب شده بود و اولویت‌های خود را بر تکمیل پروژه‌های بزرگراهی، ریلی و حل بحران‌های زیست‌محیطی استان از جمله احیای دریاچه ارومیه قرار داده است.

علیرضا نوین در سال ۱۳۳۹ در شهر تاریخی تبریز چشم به جهان گشود. او که فرزند این دیار است، دوران رشد و نمو خود را در فضای مذهبی و انقلابی این شهر سپری کرد. با آغاز جنگ تحمیلی، وی راهی جبهه‌های نبرد شد و سال‌های جوانی خود را در مسیر دفاع از کشور گذراند. نوین در این دوران به عنوان یکی از فرماندهان مهندسی رزمی، به ویژه در لشکر ۳۱ عاشورا، نقش کلیدی در طراحی و اجرای پروژه‌های مهندسی جنگ ایفا کرد.

در حوزه تحصیلات، علیرضا نوین مسیر آکادمیک خود را در رشته برنامه‌ریزی شهری دنبال کرد. او فارغ‌التحصیل مقطع کارشناسی ارشد و دکتری در رشته برنامه‌ریزی شهری از دانشگاه تبریز است. این پیشینه تحصیلی به او کمک کرد تا دیدگاهی علمی و سیستمی به مسائل توسعه شهری داشته باشد و مدیریت اجرایی را با دانش تخصصی تلفیق کند. او همچنین به عنوان مدرس در مراکز آموزش عالی به انتقال تجربیات خود به نسل‌های جوان‌تر پرداخته است.

سوابق اجرایی او پیش از شهرداری، عمدتاً در حوزه‌های عمرانی و نظامی متمرکز بود. نوین سابقه معاونت مهندسی نیروی زمینی سپاه و اجرای پروژه‌های بزرگ عمرانی در وزارت دفاع را در کارنامه دارد. او همچنین ریاست هیئت مدیره شرکت خانه‌سازی آذربایجان را بر عهده داشته است. این سوابق، از او چهره‌ای مقتدر در حوزه عمران ساخت که با تکیه بر نظم نظامی و دانش فنی، آماده ورود به عرصه مدیریت شهری شد. علیرضا نوین، سکاندار سال‌ 

منابع در دفتر رسانه موجود و محفوظ است.