آوار برداری پس از بمباران خبری منفی و جنگ نرم

به گزارش آی نیوز، جنگ نرم رسانه‌ای، شکل پیچیده‌ای از تأثیرگذاری بر افکار عمومی است که با استفاده از ابزارهای ارتباطی مانند خبر، تحلیل، تصویر و شبکه‌های اجتماعی، سعی در تغییر باورها، ارزش‌ها و رفتارهای یک جامعه دارد. جنگ نرم رسانه‌ای، برخلاف جنگ سخت، بدون استفاده از سلاح و با هدف تسلط بر اندیشه‌ها انجام می‌شود.

رسانه‌های وابسته به اسرائیل و آمریکا، با پوشش گسترده و جهت‌دار اخبار مربوط به ایران، سعی در ایجاد تصویری مخدوش از واقعیت‌های داخلی و خارجی کشور دارند. این رسانه‌ها با برجسته‌سازی مشکلات داخلی و کوچک‌نمایی دستاوردها، به دنبال تضعیف اعتماد عمومی و مشروعیت نظام مستقر هستند.

از منظر نظریه ارتباطات، جنگ نرم مبتنی بر مدل تأثیر رسانه‌ها بر مخاطب است. بر اساس نظریه برجسته‌سازی (Agenda-Setting)، رسانه‌ها با انتخاب و اولویت‌دهی به موضوعات خاص، تعیین می‌کنند که مردم به چه چیزی فکر کنند. رسانه‌های معاند با تمرکز بر موضوعات بحرانی، سعی در جهت‌دهی ذهنیت مخاطبان ایرانی دارند.

تماس بلندمدت با محتوای رسانه‌ای خاص، می‌تواند نگرش مخاطبان را به واقعیت نزدیک به محتوای رسانه کند. رسانه‌های ضد ایرانی با تکرار پیام‌های منفی، سعی در ایجاد تصویری خشن، ناکارآمد و غیرقابل اعتماد از جمهوری اسلامی دارند و این موضوع دقیقا منطبق بر نظریه کاشت است.

از دیدگاه روانشناسی، جنگ نرم از مکانیزم‌های ترس، تردید و ناامیدی استفاده می‌کند. با ایجاد احساس ناامنی روانی و تردید در آینده، سعی در کاهش تاب‌آوری اجتماعی و روحیه مقاومت می‌کنند. این رسانه‌ها با تولید محتوای اضطراب‌آور، می‌خواهند جامعه را به سمت بی‌عملی و انفعال سوق دهند.

بمباران خبری منفی، به‌ویژه در مواقع حساس، می‌تواند باعث فرسایش روانی جامعه شود. این فرآیند با ایجاد حس بی‌ثباتی و ناامیدی، زمینه را برای پذیرش تغییرات ناخواسته فراهم می‌کند. رسانه‌های معاند از این راهبرد برای ایجاد خستگی روانی در مردم ایران استفاده می‌کنند.

شایعه‌پراکنی یکی از ابزارهای مهم جنگ نرم است. بر اساس نظریه روانشناسی اجتماعی، شایعات در شرایط بلاتکلیفی و اضطراب سریع‌تر گسترش می‌یابند. رسانه‌های دشمن با انتشار شایعات درباره مسائل اقتصادی، سیاسی و اجتماعی، به دنبال ایجاد بی‌اعتمادی و آشوب هستند.

شبکه‌های اجتماعی به دلیل سرعت و گستردگی تأثیر، به ابزاری کلیدی در جنگ نرم تبدیل شده‌اند. در آنسوی جبهه جنگ روانی، دشمنان با ایجاد کمپین‌های هماهنگ و استفاده از ربات‌ها و حساب‌های جعلی، سعی در جهت‌دهی به افکار عمومی و ایجاد موج‌های فکری ضد ایرانی می‌کنند.

راه‌های مقابله: سواد رسانه‌ای، تقویت رسانه ها

اولین گام در مقابله با جنگ نرم، ارتقای سواد رسانه‌ای جامعه است. مردم باید توانایی تحلیل و نقد محتوای رسانه‌ای را بیاموزند تا بتوانند واقعیت را از تحریف تشخیص دهند. آموزش سواد رسانه‌ای در مدارس و دانشگاه‌ها یک ضرورت است.

رسانه‌های داخلی باید با تولید محتوای جذاب، مستند و متنوع، رقبای قدرتمندی برای رسانه‌های خارجی باشند. شفافیت در اطلاع‌رسانی و پرهیز از پنهان‌کاری، اعتماد عمومی را افزایش می‌دهد و تأثیر رسانه‌های معاند را کاهش می‌دهد. البته با این وضعیت امروزهای اینترنت این مسئله جای اما و اگر بسیاری دارد.

ایران باید با استفاده از دیپلماسی رسانه‌ای، روایت خود را مستقیماً به جهانیان و قبل از آن به شهروندان خود منتقل کند. راه‌اندازی شبکه‌های خبری بین‌المللی به زبان‌های مختلف و مشارکت فعال در رسانه‌های جهانی، می‌تواند توازن را در فضای رسانه‌ای برقرار کند.

دولت و نهادهای مرتبط باید با اطلاع‌رسانی سریع و شفاف، مانع از گسترش شایعات شوند. ایجاد سامانه‌های پاسخگویی و راستی‌آزمایی خبر، می‌تواند به کاهش بلاتکلیفی و اضطراب عمومی کمک کند.

استفاده از فناوری‌های نوین مانند هوش مصنوعی برای رصد و خنثی‌سازی کمپین‌های رسانه‌ای دشمن ضروری است. این فناوری‌ها می‌توانند به شناسایی اخبار جعلی و جهت‌گیری‌های رسانه‌ای کمک کنند.

همبستگی ملی مهم‌ترین سپر در برابر جنگ نرم است. با تقویت حس انسجام اجتماعی و میهن دوستی، می‌توان تأثیر روانی جنگ نرم را کاهش داد. رسانه‌های داخلی باید بر موضوعات وحدت‌بخش تأکید کنند. طبیعتا نخبگان علمی، فرهنگی و رسانه‌ای با تولید محتوای عمیق و مستند، می‌توانند در روشنگری و آگاهی‌بخشی جامعه نقش کلیدی ایفا کنند. حضور فعال آنان در رسانه‌های داخلی و بین‌المللی ضروری است. البته تقویت مرجعیت نخبگان و رسانه ها موضوعی است که در این سالها مورد غفلت قرار گرفته است.

قانون‌گذاری هوشمند ، حمایت کامل از رسانه های مختلف و دارای دیدگاههای متنوع داخلی و منعطف و سازگار پذیری متناسب با تحولات فضای مجازی، می‌تواند زمینه های انتشار اخبار جعلی و تبلیغات مخرب را کاهش داده و در روند روبه رشد رسانه های اخلاق مدار از مرحعیت یافتن اینچنین رسانه هایی جلوگیری کند. این قوانین باید ضمن حفظ امنیت ملی، حامی آزادی های قانونی رسانه ها بوده و حقوق شهروندی را نیز تضمین کنند.

جنگ نرم رسانه‌ای اسرائیل و آمریکا علیه ایران، تهدیدی جدی برای امنیت ملی و انسجام اجتماعی است. مقابله با آن نیازمند عزم ملی، برنامه‌ریزی هوشمند و استفاده از همه ظرفیت‌های داخلی است. با ارتقای سواد رسانه‌ای، تقویت رسانه‌های داخلی و دیپلماسی فعال و پرهیز از ارجحیت نگاه قشری و گروهی به مسائل کلان می‌توان از تأثیرات این جنگ کاست و جامعه را در برابر آن مقاوم ساخت. آینده ایران در گرو هوشیاری، آگاهی و وحدت همه اقشار جامعه است.