کد خبر : 35151

تاریخ انتشار : سه‌شنبه 24 بهمن 1402

آی نیوز – اوستاد یحیی شیدا آذربایجانلی آدلیم ژورنالیست، شاعیر، ادیب و یازیچی ایدی.

آی ساری کوینک

آي خسته قوش آواره گزيرسن بو دياري
زنداندي قفسدي چمني باغي باهاري

گوزله اوزوي آوچي دير هرياني بويوردون
قوزغون کيمي دوردگوزلوگزيرکورپه شکاري

فرصت داليسيجا گزيري ال يئري تاپسا
ويران قوياجاق يوردونو آي کوينگي ساري

تيک اوز يوواني قويما سنه ال تاپا اووچي
سن بو يووانين صاحبي سن قان يئنه باري

جهد ايله کي جان قورتاراسان اووچي اليندن
دوشسن تورا فرياد ائله مه چک بو فشاري

گولشنده کي يوخ ذوق و صفا آي ساري کوينک
قاچ قاچ بو يئرين زهريليدير داري نداري

ديلله نسن اگر اووچي ائدر قانينا قلتان
اوچسان آ يازيق تير جفا قلبيني ياري

مين فيرتينا قالخيب دويه جک باشينا طوفان
هر کيمده اولا داغ کيمي دونيادا وقاري

گلسه باشيوا درد و بلا داغ کيمي دور باخ
آيديندي بو سوز توستو گئده ر گويچگه ساري

ايستر سني صياد اوزونه رام ائده اما
ايغو دو گوره ر آج تويوغ البته کي داري

بو ياخشي مثل دير کي بيزم ائلده دئميشلر
بير باخ آشاغي باخما اوزوندن ده يوخاري

غم غصه کيچيک قلبيني کر دويسه سيخيلما
بو گوند ه کئچر آخيري غملر ده قئتاري

اوندا کي چيخار گون ياييلار عالمه بيردن
اوندا کي قارا دان يئري صبح اولجاق آغاري

داغي داشي آسوده خياليله گزه رسن
گولشنده نه شاختا گوره سن داغدا نه قاري

ظولمون ائوي ويران اول و ظاليم دوشر الدن
قان دورماز اگر کسه پيچاق قيرسا داماري

بختين قاپيسي ايندي قيفيللانسا داريخما
هر بير قيفيلين واردي طبيعت ده آچاري

اوز جانيويلن اوناما بو عرصه ده شيدا
ليلاج دغلبازيله قيزديرما قوماري

یاشامی

آذربایجانیمیزین فخری ساییلان استاد یحیی شیدا ۱۳۰۳نجی ایلین اردیبهشت آیی‌نین ییرمی‌سینده تبریز شهرینده مشروطه مجاهدلریندن اوْلان حاجی حسین‌چرندابی (یوزباشی) عائله‌سینده دونیایا گؤز آچدی. شیدانین ایلک مۆعلیمی «میرزا خانم» آدلی اوْلموش، اونا قرآن کریم و جامع عباسی‌نی اؤیرتمیشدیر. اونونلا یاناشی، بالاجا یحیی اؤز آتاسیندان، کلیله و دمنه، گلستان، بوستان، قابوسنامه، نصاب‌الصبیان و … اؤیرنمیشدیر.

ابتدایی تحصلینی جامی مدرسه‌سینده و اوْرتا مکتبی‌ایسه فردوسی دبیرستانیندا ادبیات رشته‌سینده قورتاریر و عرب دیلینی مکمل اؤیره‌نیر. ائله بۇ زاماندان فلسفه، روانشناسی و عرفان موضوعلارینی دریندن مطالعه ائتمگه باشلاییر.

شیدانین شعر ذوقو ۱۳۱۹نجی ایلدن چیچکلنیر و او بۇ یولدا علی‌فطرت، جعفر خندان و مولانا یتیم کیمی تانینمیش ادبیات اوستالاریندان شاعرلیگین تکنیک‌لرینی اؤیره‌نیر. اونلارلا برابر معانی و بیان علملرینی تبریزین جمعه مسجیدینده استاد انصاری‌دن درس آلیر.

۱۳۲۴نجی ایل آذربایجاندا باش وئرن حرکات، گنج شیدانی‌دا اؤزونه جذب ائدیر. شیدا شاعرلر مجلسی‌نین فعال عضوی کیمی بۇ ادبیات اوجاغیندا شرکت ائدیر و اودلو آلوولو شعرلریله چیخیش ائدیر. شیدانین جوان اوْلدوغونا باخمایاراق، شاعرلر مجلسینده گؤزل شعرلر مولیفی اوْلدوغونو هامی قبول ائدیر.

۱۳۲۷نجی ایلدن مطبوعاتی چالیشمالارا باشلاییر و بیر چوخ مقاله‌لر خاور نو، آذرمرد، اخبار روز و … دیگر روزنامه و مجله‌لرده یازیر. بۇ ایللرده تهرانا گئدیر و اوچ ایل اوردا عرفان اسلامی اوخویوب، مطبوعات ایشلریله مشغول اولور. شیدا تهراندا اولارکن مۆختلیف ادبی انجمن‌لرده او جمله‌دن انجمن ادبی دانشوران‌دا اشتراک ائدیر و نیما یوشیج، اخوان ثالث، ناصح، بدیع‌الزمان و بیر چوخ فارس شاعرلریله یاخیندان علاقه‌ده اولور.

۱۳۳۰نجی ایلرده تبریزه قاییدیب، حرفه‌ای بیر ژورنالیست کیمی مطبوعاتی فعالیت‌لرینه دوام ائدیر و ادبی انجمنلرده فعالیت گؤستریر. شیدا بۇ ایللرده سهند، حبیب ساهر، حسن قاضی، احمد ترجانی‌زاده، واعظ چرندابی، ادیب توسی، دکتر منوچهر مرتضوی، استاد شهریار و … دوستلوق ائدیر.

۱۳۴۰نجی ایللردن «مهد آزادی» روزنامه‌سی‌له امکداشلیق ائدیر و بۇ امکداشلیق اوزون ایللر و بۇ گونه قده‌ر دوام تاپیر.

استاد شیدا اؤزو دئمیشکن ایران آذربایجانیندان داها آرتیق آذربایجان جمهوریسینده و ترکیه‌ده تانینیر و اونون بۇ ایکی اؤلکه‌ده بیر چوخ اثرلری دفعه‌لرله یاییلیبدیر.

استادیحیی شیدا مطبوعات عالمینه سیغمایان انساندیر. او مطبوعات ایشلریله برابر بیر مدت رادیو وئرلیشلری حاضیرلاییر و اؤزوده بۇ وئرلیشلرین آپاریجیسی اولور.

اونون آنا دیلینده و فارس دیلینده یازدیغی شعرلر مۆعاصیر ادبیاتیمیزین ان گؤزل نمونه‌لریندندیر.

استاد شیدانین ۱۸ مین بیت ترکی و ۲۲ مین بیت فارسی شعرلری واردیر.

اوستاد یحیی شیدا، ۱۳۹۰ نجی ایلین مهر آیی‌نین سو گونونون آخشامی (گون تاریخی29)، تبریزین طالیقانی خیاوانیندا اؤز شخصی ائوینده، دونیاسینی ده‌ایشدی. بۇ ادیب‌ین پیکری، تبریزین ۲۹ بهمن فرهنگی-هنری مجتمع‌ینین قاباغیندان هونرمندلر قطعه‌سینه طرف تشییع اولوندو.