تبعض ظالمانه پهلوی و نگاهی به قحطیِ ساختگی آذربایجان در ۱۳۲۹

اسناد و گزارش‌های تاریخی، نشان می دهد قحطی زمستان ۱۳۲۹ خورشیدی یکی از تاریک‌ترین نمونه‌های تبعیض‌ها و یکی از نتایج سیاست‌های غارتگرانه حکومت پهلوی در آذربایجان بود .

در تابستان ۱۳۲۹، دستوری از سوی استاندار وقت آذربایجان، صادر شد که به یک فاجعه انسانی بزرگ انجامید. بر اساس این دستور، غلات تولیدی کشاورزان آذربایجانی، بدون توجه به نیاز مبرم مردم منطقه و تأمین قوت زمستانی آنان، به صورت اجباری با قیمتی نازل خریداری و به تهران منتقل شد .

این سیاست که با هدف تأمین آذوقه پایتخت و به قیمت گرسنگی مردم شمال غرب کشور اجرا می‌شد، نمونه بارز تبعیض اقتصادی و نگاه ابزاری به مناطق غیرمرکز بود.

با فرا رسیدن زمستان سخت ۱۳۲۹، شهرهای آذربایجان از جمله تبریز با بحران شدید کمبود مواد غذایی مواجه شدند. انبارهای غله خالی و وعده‌های مسئولان بی‌نتیجه ماند و قحطی و گرسنگی سراسر منطقه را فرا گرفت. در حالی که مردم در سرما و گرسنگی دست و پا می‌زدند، حکومت پهلوی برای جبران این فاجعه‌ای که خود ایجاد کرده بود، دست به اقدام‌ایی زد که فاجعه را دوچندان کرد .

دولت برای رفع این بحران، محموله‌ای از غلات فاسد و گندیده را که متعلق به املاک شخصی رضاخان در منطقه گرگان بود، به آذربایجان ارسال کرد. این غلات که کاملاً غیرقابل مصرف و پوسیده بودند، به جای جبران خسارت، مایه بیماری و مرگ مردم شدند. نان حاصل از این گندم‌های گندیده نه تنها سیرکننده نبود، بلکه به دلیل فساد، باعث شیوع بیماری‌های گوارشی و مرگ هزاران نفر از مردم بی‌پناه و فقیر شد .

این گندم‌ها با قیمتی گزاف به مردم قحطی‌زده فروخته می‌شد و آنهایی که توان مالی نداشتند، مجبور به تحمل گرسنگی و مرگ تدریجی بودند. این صحنه غم‌انگیز، یعنی فروش غلات فاسد و متعلق به خاندان پهلوی به قیمت بالا به مردمی که خود تولیدکننده غله کشور بودند، اوج ظلم و بی‌عدالتی را در حق مردم آذربایجان نشان می‌دهد. منابع تاریخی آن دوره از مرگ و بیماری هزاران نفر در نتیجه مصرف این نان‌های آلوده و فاسد خبر داده‌اند .

حادثه قحطی ۱۳۲۹ تنها یک نمونه از مجموعه سیاست‌های تبعیض‌آمیز و ضدانسانی دوران پهلوی دوم در قبال آذربایجان بود. این فاجعه تاریخی از نتایج تمرکزگرایی افراطی و بی‌توجهی به وضعیت و حقوق مناطق مختلف کشور بود که خاطره آن تا نسل‌ها در اذهان مردم باقی بماند. این رویداد تلخ، سندی است بر این مدعا که توسعه دوره پهلوی، بهایی سنگین را بر مردمانی تحمیل کرد که از مواهب آن بی‌بهره ماندند.
#مظالم_پهلوی
#آذربایجان
#قحطی
#آی_نیوز