تله‌كابين عون‌بن‌علي ؛ چشم آسمان تبريز

اگرچه حوزه مدیریت شهری به ویژه در کلان شهرها ، به جهت گستردگی ، تعدد ، تنوع و پراکندگی نیازها ، مطالبات ، مشکلات و چالش های شهری و شهروندی با مباحثی چون عمران ، خدمات شهری ، ترافیک و حمل و نقل ، مبلمان شهری ، زیباسازی ، ساخت و ساز ، صدور پروانه ، عوارض محلی ، آسفالت ، مسیرگشایی ، اجرای طرح های تفضیلی و جامع ، شهرسازی ، سرمایه گذاری و ده ها مقوله دیگر برای عموم و قاطبه مردم معرفی و شناسانده شده و مجموعه مدیریت شهری متشکل از شهرداری و شورای شهر موظف به اجرا و پی گیری بیش از 53 وظیفه بزرگ و کوچک می باشند ، با این حال این مجموعه به جهت ارتباط مستقیم و ارگانیک خدمات تحت تکفل خود با مردم و شهروندان ، به عنوان اصلی ترین خدمات گیرندگان از سیستم مدیریت شهری ، ناگزیر از توجه جدی به نیازها و مطالبات اجتماعی ، رافهي و تفريحي و فرهنگی شهروندان است و شاید از همین روست که امروزه به جهت تغییر کارکردها و رویکردهای خدماتی شهرداری ها ، این نهاد مردمی از یک دستگاه صرفا خدماتی در دهه های گذشته ، به یک دستگاه فرهنگی ، اجتماعی تبدیل شده و بخش عمده ای از برنامه ریزی ها و خدمات این مجموعه به سمت فعالیت های اجتماعی و فرهنگی سوق پیدا کرده است.
در این میان ، مدیریت شهرداری تبریز با درک همین تغییر کارکردها و در کنار آن توجه به تغییر نیازها و خواسته های شهروندان ، طی سال های اخیر بخش عمده ای از برنامه ریزی ها و فعالیت های خود را معطوف ایجاد و توسعه زیرساخت های فرهنگی رفاهي ، تفريحي و ورزشی در سطح شهر و بسترسازی برای ارتقای سطح نشاط اجتماعی و شادابی و رفاه عمومی شهروندان ، خانواده ها و جوانان کرده که محصول این اقدامات ، توسعه اماکن و فضاهای فرهنگی ، ورزشی و نيز بسترهاي تفريح و رفاه عمومي در سطح شهر بوده است.
به عبارت دیگر ، به جرأت می توان گفت که شهرداری تبریز پیشگام ایجاد و توسعه زیرساخت های رفاهي ، تفريحي در سطح شهر بوده و طی سال های اخیر با احداث 20 سالن و سوله چند منظوره ورزشی هر يك به مساحت 1500 متر مربع ، 50 زمین چمن مصنوعی فوتبال ، احداث اولين‌ تله‌كابين شمالغرب كشوردر ارتفاعات عون‌بن‌علي ، نصب تجهیزات و وسایل ورزش همگانی در پارک ها و بوستان های محلی ، ایجاد باند ویژه دوچرخه ، ایجاد پارک های ویژه بانوان ، مشارکت در برگزاری مسابقات فوتبال محلات با شرکت 400 تیم محلی ، احداث اولین سالن ورزش های باستانی در قالب زورخانه مدرن ، حمایت از هیأت های ورزشی استان به منظور ترویج و توسعه ورزش ، احداث زمین ورزش پینت بال و برگزاري يادواره‌ها ، كنگره‌ها و جشنواره‌هاي متعدد و ده ها برنامه دیگر از جمله جشنواره تابستانی ،  گام های بلندی در راستای ایجاد و توسعه زیرساخت های ورزشی و افزایش نشاط اجتماعی برداشته و با وجود نهادهای متولی ورزش ، پیشگام توسعه این زیرساخت ها بوده است.
در اين ميان ، بي‌ترديد ، احداث و راه‌اندازي نخستين و مدرن‌ترين تله‌كابين شمالغرب كشور در ارتفاعات عون‌بن‌علي تبريز كه با مشاركت بخش خصوصي انجام پذيرفت ، مهم‌ترين اقدام و دستاورد شهرداري تبريز در بخش ايجاد و توسعه زيرساخت‌هاي رفاهي ، تفريحي و ورزشي است.
در واقع ارتفاعات عون‌بن‌علي به جهت برخورداري از جاذبه‌هاي طبيعي و گردشگري متعدد ، مناسب‌ترين مكان و منطقه شهري تبريز براي احداث و راه‌اندازي تله‌كابين به شمار مي‌رفت كه اين امر با توجه به وجود مقبره و زيارتگاه عون‌بن‌علي به عنوان زيرساخت گردشگري مذهبي شهري ، يادمان شهداي گمنام دوران دفاع مقدس به عنوان نماد ايثار و مقاومت ، رستوران مدرن بام شهر با چشم‌اندازي فرخبخش و دل‌انگيز ، طرح‌هاي جنگل‌كاري انبوه در بخش‌ها و قسمت‌هاي مختلف اين مجموعه بي‌نظير كوهستاني و ده‌ها زيرساخت ديگر ، اقدامي مبتني بر نيازسنجي و مكان‌يابي مناسب براي احداث تله‌كابين در اين منطقه از سوي مديريت شهري تبريز به شمار مي‌رود كه به همت شهرداري اين شهر در فاصله سال‌هاي 88 تا 89 در فاز اول عملياني و راه‌اندازي شد.
شهرداري تبريز طي سال‌هاي گذشته با اجراي طرح بزرگ جنگل‌كاري ارتفاعات و دامنه‌هاي عون‌بن‌علي ، كه نشانه‌هاي مثبت و مشهودي از توفيق اين طرح را در جاي جاي اين ارتفاعات مي‌توان مشاهده كرد ، در واقع بسترهاي لازم براي تبديل شدن اين منطقه به بزرگ‌ترين تفرجگاه عمومي شهر فراهم آورده و امروزه به ويژه در روزها و  ایام تعطيل ، ارتفاعات عون‌بن‌علي پذيراي صدها هزار نفر از جوانان ، ورزشكاران و خانواده‌هاي تبريزي است كه براي استفاده از فضاي اين منطقه و زيرساخت‌هاي رفاهي و تفريحي عون‌بن‌علي به اين ارتفاعات مراجعه مي‌كنند و ساعاتي را به سير و سياحت و گشت و گذار در بخش‌هاي مختلف آن اختصاص مي‌دهند.
طرح تله کابین عون بن علی ، از جمله طرح های پیش بینی شده و مصوب شهرداري در قالب برنامه پنج ساله توسعه و عمران شهری موسوم به تبریز 90 به شمار می رود که تنها به فاصله ای کوتاه از برپایی دومين همایش فرصت های سرمایه گذاری و با حضور وزیر کشور وقت کلنگ زنی و مراحل اجرایی آن آغاز شد.
فاز اول تله کابین عون بن علی که با مشارکت شهرداری تبریز به عنوان کارفرما ، اتاق بازرگانی اسکاندیناوی و ایران به عنوان مجری و شرکت مهندسین مشاور سبزاندیش پایش به عنوان مشاور طرح اجرا شده ، بالغ بر 100 میلیارد ریال هزینه در بر داشته و کلیه تجهیزات و امکانات فنی آن از شرکت دوپل مایر اتریش خریداری شده است.
بر اساس مطالعات انجام گرفته ، طول افقی تله کابین در فاز اول 1450 متر و طول شیب دار آن 1480 متر است و میانگین تغییر ارتفاع پروژه نیز 261 متر پیش بینی شده است.
طرح تله کابین عون بن علی با میانگین حداقل 12 و حداکثر 24 کابین طراحی شده و با پیش بینی 6 دکل یا برج ، کار جابجایی کابین ها انجام مي‌گيرد.
همچنین براساس محاسبات انجام یافته کل زمان سفر در هر مسیر رفت و برگشت از طریق تله کابین در فاصله 4 کیلومتری عون بن علی تا ارتفاعات بالادست سد شهید مدنی 6 دقیقه و 24 ثانیه می باشد و در هر 6 ثانیه نیز یک کابین در رفت و برگشت است.
علاوه بر این تله کابین مذکور با ظرفیت جابجایی یک هزار مسافر در ساعت طراحی شده و سیستم هدایت و ناوبري آن با قدرت 191 کیلو وات عمل می کند.
با راه‌اندازي تله کابین عون بن علی طی دو سال گذشته ، این منطقه به یکی از نقاط توریستی و تفریحی تبریز تبدیل و سالانه پذیرای صدها هزار نفر از شهروندان و میهمانان و گردشگران داخلی و خارجی در ايام و فصول تعطيل و غير تعطيل مي‌باشد .
در حال حاضر شهرداری تبریز به دنبال اجرای سریع فاز دوم تله کابین عون بن علی با مشارکت بخش خصوصی است و نيز احداث دومين تله‌كابين تبريز در مجموعه رفاهي تفريحي ايل‌گولي است كه مقدمات اجرای این دو طرح نیز در حال پي‌گيري و نهايي شدن مي‌باشد.